CHĂM SÓC VÀ THEO DÕI NGƯỜI BỊ BỆNH SỞI TẠI NHÀ

30/12/2024
KIẾN THỨC Y KHOA

Chăm sóc trẻ và người bị sởi tại nhà không đúng cách có thể gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm cho như viêm phổi, viêm não, loét giác mạc… Vậy trẻ bị và người bị sởi cần được chăm sóc thế nào? Lưu ý gì, phòng bệnh hiệu quả khi chăm sóc người bệnh sởi?


Tổng quan về bệnh sởi

Sởi là bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi, nhất là trẻ chưa được tiêm phòng vacxin sởi. Virus sởi – một chủng virus thuộc họ Paramyxoviridae gây ra bệnh lý này. Bệnh sởi bùng phát mạnh vào mùa Đông – Xuân, có thể tạo thành dịch sởi nếu không có biện pháp kiểm soát và phòng ngừa đúng cách, kịp thời.

Tác nhân gây bệnh sởi có thể lây lan và gây bệnh trực tiếp từ người này sang người khác khi tiếp xúc gần, hít phải các giọt bắn li ti có chứa virus gây bệnh được phát tán ra bên ngoài khi người bệnh ho, hắt hơi, xì mũi. Hơn nữa, virus sởi có thể tồn tại khoảng 2 giờ trên các bề mặt như tay nắm cửa, ly, cốc, mặt bàn, đồ chơi… Khi trẻ vô tình chạm tay vào các bề mặt chứa virus sởi rồi đưa tay lên mắt, mũi hay miệng, virus có thể từ đó xâm nhập vào đường hô hấp và gây bệnh cho trẻ.

Sau khi bị nhiễm virus sởi, trẻ thường sẽ không phát bệnh ngay – đây còn được gọi là giai đoạn ủ bệnh của sởi. Giai đoạn này có thể kéo dài khoảng 7 – 21 ngày tùy thuộc vào sức đề kháng của trẻ. Trẻ sẽ không có bất kỳ triệu chứng bất thường nào ở giai đoạn ủ bệnh.

Bệnh khởi phát trong khoảng 2 – 4 ngày với các triệu chứng như sốt cao, viêm long đường hô hấp trên, viêm kết mạc, viêm thanh quản cấp… Đặc biệt, trên da xuất hiện các hạt Koplik nhỏ màu trắng hoặc xám, có quầng ban đỏ, kích thước từ 0.5 – 1mm. Một số trẻ bị sởi không điển hình, các triệu chứng sẽ diễn ra nhẹ hơn, khó nhận biết hơn.

Bước vào giai đoạn toàn phát, kéo dài khoảng 2 – 5 ngày, trẻ sốt cao và phát ban. Ban đầu, ban xuất hiện ở sau tai, gáy, mặt, cổ và lan rộng ra toàn thân, lòng bàn tay, bàn chân. Khi ban đã lan rộng toàn thân, thân nhiệt của trẻ sẽ hạ dần.

Trường hợp điều trị và chăm sóc trẻ bị sởi đúng cách, bệnh thường sẽ tự khỏi mà không để lại bất kỳ biến chứng nào. Ban nhạt dần, tự bong ra theo thứ tự mà nó xuất hiện. Các triệu chứng của bệnh sởi biến mất, riêng triệu chứng ho có thể kéo dài hơn sau đó.

Nếu trẻ bị sởi không được phát hiện và có phương hướng chăm sóc, điều trị đúng cách, bệnh có thể trở nặng và gây biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, khi phát hiện trẻ có dấu hiệu mắc bệnh sởi hoặc sau khi trẻ tiếp xúc với người mắc bệnh sởi, bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám và tư vấn điều trị, chăm sóc trẻ bị sởi đúng cách. Bệnh có thể lây truyền qua người lớn nếu chưa đủ kháng chống lại bệnh sởi hoặc tiếp xúc trực tiếp với người bệnh sởi không đảm bảo các phương pháp phòng bệnh an toàn


Chăm Sóc Và Theo Dõi Người Bị Bệnh Sởi Tại Nhà

  1. Cách ly người bệnh với người lành.

Hạn chế sự tiếp xúc giữa người bệnh (mang mầm bệnh) và người lành để giảm nguy cơ lây truyền bệnh

  1. Cho người bệnh uống thuốc hạ sốt khi nhiệt độ trên 38,5, theo chỉ định của Bác sĩ.

Có thể áp dụng các biện pháp hạ sốt không dùng thuốc như chườm ấm, lau người bằng nước mát, cho đồ thông thoáng, khuyến khích  uống nhiều nước hơn… Trường hợp tsốt cao, nên dùng thuốc hạ sốt theo đúng chỉ định của bác sĩ.

  1. Đeo khẩu trang, vệ sinh tay bằng xà phòng sau mỗi lần chăm sóc người bệnh.

Ngăn chặn các giọt bắn chứa vi khuẩn, virus từ người bệnh sang người chăm sóc hoặc ngược lại.

Loại bỏ vi khuẩn, virus và các mầm bệnh có thể dính trên tay sau khi tiếp xúc với người bệnh hoặc bề mặt nhiễm bẩn. Ngăn ngừa lây lan mầm bệnh qua đường tiếp xúc (ví dụ: chạm vào mắt, mũi, miệng)

  1. Vệ sinh thân thể cho người bệnh sạch sẽ.

Nghỉ ngơi trong không gian thông thoáng, sạch sẽ, nhằm phòng ngừa biến chứng bội nhiễm vi khuẩn, nhanh khỏi bệnh. Nên dọn dẹp, khử khuẩn không gian sống, phòng ngủ và đồng thời, giặt giũ quần áo, chăn ga, gối của trẻ sạch sẽ.

  1. Chế biến thức ăn mềm, dễ tiêu hóa. Nấu chín kỹ, chia thành nhiều bữa ăn nhỏ.

 Tăng cường bổ sung dinh dưỡng để sức khỏe nhanh chóng hồi phục. Chú ý cân chỉnh chế độ dinh dưỡng hàng ngày, đảm bảo ăn đủ chất và cân bằng, ưu tiên những món ăn dạng lỏng, mềm, dễ tiêu. Có thể chia nhỏ cữ ăn hàng. Đặc biệt tăng cường vitamin và khoáng chất, đặc biệt là rau xanh, trái cây tươi chứa nhiều vitamin A.

  1. Với trẻ em từ 6 tháng trở lên còn bú thì tiếp tục cho bú, kết hợp bổ sung dinh dưỡng

Sữa mẹ vẫn là nguồn cung cấp dinh dưỡng quan trọng, giàu kháng thể và chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của trẻ và các yếu tố miễn dịch giúp trẻ chống lại bệnh tật.

  1. Theo dõi các dấu hiệu trở nặng để đi tái khám ngay


Các Dấu Hiệu Nguy Hiểm Khi Đều Trị Tại Nhà Cần Tái  Khám - Nhập Viện Để Theo Dõi Và Điều Trị Kịp Thời:

  1. Không uống được hoặc không bú mẹ được.
  2. Nôn tất cả mọi thứ.
  3. Co giật, rối loạn ý thức.
  4. Ngủ li bị hoặc khó đánh thức.
  5. Sốt cao liên tục HOẶC giai đoạn phát ban toàn thân mà còn sốt cao.
  6. Khó thở, thở rít, thở rút lõm lồng ngực hoặc có cơn ngưng thở.

Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường hoặc triệu chứng bệnh nặng hơn thì nhanh chóng đưa người đến cơ sở y tế ngay


Những lưu ý khi chăm sóc trẻ bị sởi

Trẻ bị sởi, bố mẹ tuyệt đối không tự ý cho trẻ dùng thuốc, ngưng thuốc hay tăng/giảm liều lượng thuốc khi không có sự đồng ý của bác sĩ. Ngoài ra, bố mẹ không cho trẻ dùng lại toa thuốc cũ hoặc tự ý dùng kháng sinh bởi điều này có thể khiến bệnh trở nên nặng hơn, dẫn đến kháng kháng sinh.

Không tắm cho trẻ bằng nước lá, đắp thuốc hay áp dụng các bài thuốc trị sởi dân gian để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng vi khuẩn cho trẻ. Tránh để mắt trẻ tiếp xúc với ánh sáng mạnh bởi khi bị sởi, mắt của của trẻ rất nhạy cảm, dễ bị tổn thương. Tương tự, tránh để trẻ nghỉ ngơi ở những nơi có gió lùa để giảm nguy cơ nhiễm lạnh, mất nước.

Hầu hết các trường hợp tử vong khi trẻ bị sởi là do biến chứng. Điều này xảy ra chủ yếu ở trẻ có hệ miễn dịch suy giảm, suy dinh dưỡng, có bệnh lý nền ảnh hưởng đến hệ miễn dịch… hoặc do chăm sóc trẻ bị sởi sai cách.

Bệnh sởi diễn tiến nặng có thể gây biến chứng viêm cơ tim, viêm đường hô hấp (viêm thanh khí phế quản, viêm phổi), viêm não, viêm màng não… Trường hợp trẻ bị sởi bội nhiễm vi khuẩn, một số biến chứng có thể xảy ra như viêm phổi (do tụ cầu khuẩn, Influenzae type B, Haemophilus), viêm tai giữa, viêm dạ dày ruột, rối loạn tiêu hóa…

Trẻ suy dinh dưỡng bị sởi, tình trạng suy dinh dưỡng sẽ trở nên nặng hơn, có thể gây biến chứng viêm loét giác mạc, ảnh hưởng thị giác (do thiếu hụt vitamin A trầm trọng).

Biện pháp phòng tránh sởi ở trẻ em

Phòng ngừa bệnh sởi ở trẻ em đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe và ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.

Theo chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia, trẻ cần được tiêm đủ 2 mũi vacxin, với mũi đầu tiên bắt buộc vào lúc 9 tháng tuổi để tăng cường hệ miễn dịch và đề kháng. Bố mẹ có thể lựa chọn tiêm vacxin sởi đơn hoặc kết hợp sởi – quai bị – rubella.

Để biết thêm thông tin về cách chăm sóc người bệnh sởi và những vấn đề về sức khỏe khác, vui lòng liên hệ:

Phòng khám Đa khoa Nhân Ái Sài Gòn

( KCB Bảo Hiểm Y Tế, 07g00 đến 20g00 các ngày trong tuần, từ thứ 2 đến chủ nhật)

  • Địa chỉ: 2509 Quốc Lộ 1A, ấp Thanh Hoá, Hố Nai 3, Trảng Bom, Đồng Nai

( ngã 3 Yên Thế/ ngã 3 cây xoài)

Chia sẻ

Bài viết liên quan